Palety EPAL - wymiary, waga i tolerancje zgodnie z norma

Paleta EPAL 1 - pełne parametry techniczne

Paleta EPAL 1 (popularnie: paleta EURO lub EUR) jest podstawowym typem w systemie EPAL. Jej parametry techniczne są precyzyjnie zdefiniowane w normie EN 13698-1:

• Długość: 1200 mm (±3 mm tolerancja)
• Szerokość: 800 mm (±3 mm tolerancja)
• Wysokość całkowita: 144 mm (±3 mm tolerancja)
• Masa: ok. 20-24 kg (średnia przy wilgotności 18%: ok. 22 kg)
• Nośność statyczna: 4000 kg
• Nośność dynamiczna: 1500 kg
• Nośność na regale: 1500 kg
• Liczba gwoździ: 78 szt. dia. 3,1 mm
• Liczba klocków nośnych: 9 szt. (3 rzędy po 3)

Typy palet w systemie EPAL

EPAL certyfikuje kilka typów palet:

• EPAL 1 - 1200x800x144 mm, podstawowy standard europejski
• EPAL 2 - 1200x800x144 mm, alternatywna konstrukcja (inne gwoździe)
• EPAL 3 - 1000x1200x144 mm, "odwrócona" paleta przemysłowa
• EPAL 6 - 800x600x144 mm, półpaleta (quarter pallet) do ekspozycji
• EPAL 7 - 1300x1100x150 mm, standard dla branży chemicznej
• EPAL Box Pallet - paleta z klatkowa obudowa

Tabela parametrów typów palet EPAL

Tolerancje wymiarowe wg EN 13698-1

Norma EN 13698-1 precyzuje tolerancje dla wszystkich kluczowych wymiarów palety EPAL 1:

• Wymiary główne (1200, 800, 144 mm): ±3 mm
• Prostopadłość (kwadratowość): maksymalnie 5 mm różnicy przekątnych
• Płaskość pozioma: odchylenie max 6 mm na całej długości 1200 mm
• Wystawanie listew (koniec deski poza krawędź klocka): max 3 mm

Palety nie spełniające tolerancji są odrzucane przez inspektorów EPAL i nie mogą być oznakowane znakiem EPAL.

Masa palety a wilgotność drewna

Masa palety jest ściśle związana z wilgotnością drewna. Drewno mokre (wilgotność 30%) waży znacznie więcej niż drewno suche (15%). Przykładowo: paleta EPAL z drewna o wilgotności 30% może ważyć nawet 28-30 kg, podczas gdy ta sama paleta z drewna KD (15%) waży ok. 19-21 kg. Przy planowaniu załadunku TIR-a ma to istotne znaczenie - różnica 6-8 kg na palecie to przy 400 paletach różnica masy ok. 2500-3200 kg.

Przekroje listew - szczegóły konstrukcji

Paleta EPAL 1 składa się z: 3 listew dolnych (podkładowych) 1200x100x22 mm, 9 klocków nośnych 145x145x78 mm, 3 desek górnych środkowych 1200x145x22 mm i 2 desek górnych brzegowych 1200x100x22 mm. Łączna liczba elementów drewnianych: 15 sztuk. Wszystkie listwy i deski wykonane są z drewna iglastego klasy jakości zgodnej z norma. Więcej o normach i certyfikatach przeczytasz na stronie Palety EPAL - przewodnik.

Wymiary a planowanie transportu

Znajomość dokładnych wymiarów palety EPAL 1 (1200x800 mm) przekłada się bezpośrednio na planowanie załadunku. Powierzchnia naczepy standardowej (wewnętrzna szerokość ok. 2450 mm i długość ok. 13,6 m) jest zaprojektowana tak, aby optymalnie zmieścić europalety. Najczęściej stosuje się dwa sposoby ustawienia:

W praktyce mówi się o 33 europaletach w naczepie ustawionych w jednej warstwie. Znajomość wymiarów pozwala też policzyć wysokość ładunku wraz z paletą (144 mm) i zmieścić się w dopuszczalnej wysokości wewnętrznej naczepy. Do porównania różnych formatów przydaje się zestawienie paleta EURO a EPAL, gdzie tłumaczymy, dlaczego wymiar 1200x800 mm jest tak powszechny.

EPAL a inne standardy światowe

Wymiar 1200x800 mm dominuje w Europie, ale świat posługuje się kilkoma standardami palet. Warto je znać przy eksporcie i imporcie:

• 1200x800 mm (EUR/EPAL) - standard europejski, opisany m.in. w ISO 6780.
• 1200x1000 mm (EUR2/EUR3, ISO) - popularny w przemyśle ciężkim i chemii, także w Azji.
• 1219x1016 mm (48x40 cala) - dominujący standard w Ameryce Północnej.
• 1140x1140 mm - format spotykany w niektórych łańcuchach dostaw (np. napoje).
• 1100x1100 mm - standard rozpowszechniony w Azji (m.in. Japonia).

Norma ISO 6780 dopuszcza kilka z tych wymiarów jako palety międzynarodowe. Certyfikacja EPAL dotyczy natomiast konkretnych, ściśle zdefiniowanych typów - co dokładnie gwarantuje ten system, wyjaśniamy w tekstach co to jest EPAL oraz certyfikat EPAL - co oznacza.

Jak poprawnie zmierzyć paletę

Choć wymiary palety EPAL wydają się oczywiste, przy odbiorze dostawy lub weryfikacji warto mierzyć ją poprawnie, żeby ocena była wiarygodna:

• Mierz zewnętrzne krawędzie desek górnych - długość 1200 mm i szerokość 800 mm.
• Wysokość 144 mm mierz od spodu listew dolnych do wierzchu desek górnych.
• Sprawdź prostopadłość, porównując obie przekątne - różnica nie powinna przekraczać kilku milimetrów.
• Uwzględnij tolerancję ±3 mm dla wymiarów głównych - drobne odchylenia mieszczą się w normie.
• Do oceny masy używaj wagi, a wilgotność drewna sprawdzaj miernikiem, bo obie wartości są ze sobą powiązane.

Paletyzacja i wykorzystanie powierzchni

Wymiary palety EPAL 1 (1200x800 mm) mają bezpośredni wpływ na to, jak efektywnie ułożysz towar. Powierzchnia blatu wynosi 0,96 m2, a moduł 1200x800 mm został dobrany tak, aby optymalnie dzielić powierzchnię naczepy i kartonów w systemie modularnym. Dobrze zaplanowana paletyzacja to mniej pustej przestrzeni i niższy koszt transportu jednostki towaru.

W praktyce układ kartonów na palecie dopasowuje się do modułu 600x400 mm (tzw. moduł europejski), z którego wywodzą się typowe wymiary opakowań zbiorczych. Kilka zasad podnoszących wykorzystanie powierzchni:

• Dobieraj wymiary kartonu tak, aby były wielokrotnością lub podzielnikiem modułu 600x400 mm - wtedy warstwa układa się bez strat.
• Nie dopuszczaj do wystawania ładunku poza obrys palety - grozi to uszkodzeniem towaru i blokuje pracę w regale.
• Stabilizuj warstwy przekładając kartony wiązaniem (wzór muru), co zwiększa stabilność stosu.
• Uwzględnij dopuszczalną wysokość ładunku wraz z paletą (144 mm), aby zmieścić się w świetle naczepy i regału.

Dobór właściwego typu palety pod dany ładunek ułatwia porównanie formatów w tekstach paleta EURO a EPAL oraz - dla oceny pochodzenia i jakości - certyfikat EPAL - co oznacza. Powtarzalny wymiar palety to fundament, na którym opiera się cały ten rachunek: bez niego planowanie paletyzacji byłoby loterią.